สอนภาษาอังกฤษเด็กเล็กอย่างไร 4 เทคนิคให้เด็กเรียนรู้แบบไม่เน้นท่องจำ

4 เทคนิค เริ่มต้นสอนภาษาอังกฤษในเด็กเล็ก 

ด้วยหลักการ Concept Mediation 

 

เมื่อพูดถึงการสอนภาษาอังกฤษให้กับลูกวัยอนุบาลหรือเด็กเล็ก หลายคนอาจเริ่มต้นด้วยการชี้ไปที่สิ่งของแล้วให้เด็กท่องคำศัพท์ หรือถามซ้ำๆ ว่า “คำนี้แปลว่าอะไร?” แต่รู้หรือไม่ว่า ตามหลักพัฒนาการทางสมอง (Brain Development) และภาษาศาสตร์จิตวิทยา (Psycholinguistics) วิธีที่ส่งผลดีมากยิ่งกว่าคือการให้เด็กๆ ได้เชื่อมโยงคำศัพท์ภาษาอังกฤษเข้ากับ “แนวคิด (Concept)” โดยตรง ไม่ใช่ “การแปลคำศัพท์” 

เมื่อเราเข้าใจหลักการทำงานของสมอง หรือที่เรียกว่า Concept Mediation แล้ว ในบทความก่อนหน้า เราสามารถนำแนวคิดนี้มาประยุกต์ใช้ในการเริ่มต้นสอนภาษาอังกฤษให้กับเด็กเล็กได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผ่าน 4 เทคนิค ดังต่อไปนี้:

1. เรียนรู้ผ่านการอ่านนิทานแบบมีส่วนร่วม (Dialogic Reading)

การใช้ “หนังสือภาพ” หรือนิทานเป็นสื่อกลาง คือเครื่องมือที่พิเศษและมีพลังมากสำหรับการสอนเด็กเล็ก 

โดยผู้ปกครองหรือครู อาจเริ่มสอนภาษาอังกฤษผ่านการอ่านหนังสือนิทานที่ใช้เทคนิคการตั้งคำถาม และการร่วมกัน แบบมีปฏิสัมพันธ์โต้ตอบ โดยใช้เทคนิค CROWD หรือ PEER เพื่อทำให้การอ่านนั้นไม่ได้เป็นกิจกรรมที่เด็กฟังเรื่องราวที่อยู่ในนิทานอย่างเดียวแต่กระตุ้นให้เด็กมีส่วนร่วมตลอดการอ่าน นอกจากนั้นการกระตุ้นให้เด็กชี้ภาพ เติมคำในช่องว่าง หรือตอบคำถามจากนิทาน ก็ยังส่งเสริมให้เด็กได้มองเห็น Concept แล้วเชื่อมโยงเข้ากับเสียงคำศัพท์ภาษาอังกฤษที่ได้ยิน เพื่อที่จะนำคำศัพท์นั้นเข้าไปเก็บในคลังคำศัพท์ในสมอง (Mental Lexicon) ได้โดยตรง โดยไม่ต้องแปลเป็นภาษาไทยก่อน 

2. เน้นการออกเสียงและหน่วยเสียง (Phonics)

ความสามารถในการรู้จักและนำคำศัพท์มาใช้ได้อย่างแม่นยำ ต้องเริ่มจากฐานของการแยกแยะ และประมวลผลรหัสเสียงให้ถูกต้องก่อน  

สำหรับเด็กเล็กที่มีภาษาอังกฤษเป็นภาษาที่สอง การเริ่มต้นรู้จักภาษาอังกฤษผ่านการถอดรหัสเสียงพยัญชนะ และสระ จากโฟนิกส์ (Phonics) จะช่วยให้พวกเขาแยกแยะเสียงได้ ซึ่งนำไปสู่ความสามารถในการผสมเสียงและอ่านคำใหม่ในภาษาอังกฤษได้ ด้วยความเข้าใจ เมื่อการรับรู้เสียงชัดเจน การนำคำศัพท์ไปผูกกับความหมายนั้น ก็จะทำได้อย่างรวดเร็วมากยิ่งขึ้น ซึ่งเป็นรากฐานที่จำเป็นอย่างยิ่งสำหรับการอ่านและการสะกดคำที่แม่นยำ  

3. สร้างประสบการณ์เชื่อมโยงในชีวิตประจำวัน (Contextual Learning)

อีกหนึ่งเทคนิคที่สำคัญคือการสร้างประสบการณ์ เพื่อให้เด็กได้เรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษจาก “สถานการณ์จริง” หรือของจริงรอบตัว มากกว่าการมองเห็นตัวหนังสือ หรือคำศัพท์เพียงอย่างเดียว การมีประสบการณ์จริงมีความสำคัญมาก เพราะคำศัพท์ในสมองของเด็กในช่วงวัยก่อน 7-8 ปี มักถูกจัดกลุ่มตามเหตุการณ์ (Thematic) มากกว่าจะจัดตามประเภท หรือ หมวดหมู่ (Taxonomic)  

ดังนั้น ประสบการณ์ในชีวิตประจำวันที่บ้านและที่โรงเรียนสามารถเป็นโอกาสในการเรียนรู้ภาษาอังกฤษสำหรับเด็กได้ ยกตัวอย่างเช่น เวลาพาสุนัขไปเดินเล่น เราสามารถสอนคำว่า “Dog” (สุนัข) คู่กับ “Leash” (สายจูง) ให้เด็กโดยที่เด็กได้มองเห็นของจริงพร้อมกัน วิธีการนี้จะส่งเสริมให้สมองจะสร้างเครือข่ายเชื่อมโยงคำสองคำนี้ไว้ด้วยกันผ่านประสบการณ์จริง ทำให้การจดจำและดึงคำศัพท์มาใช้ เกิดขึ้นได้ง่ายกว่าการท่องจำจากแฟลชการ์ด หรือการฝึกเขียนคำศัพท์เพียงอย่างเดียว 

4. หลีกเลี่ยงพฤติกรรม “คำนี้แปลว่าอะไร?”

ข้อนี้มีความน่าสนใจอย่างยิ่ง เพราะเป็นพฤติกรรมที่มักพบได้ทั่วไป โดยส่วนมากผู้ใหญ่มักจะใช้การตั้งคำถาม “คำนี้แปลว่าอะไร?” เพื่อกระตุ้นให้เด็กจดจำ และใช้คำศัพท์ จากมุมมองของการเรียนรู้แบบ concept mediation การเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษอาจมีประสิทธิภาพมากขึ้น หากผู้ใหญ่พยายามลดการตั้งคำถามในลักษณะที่บังคับให้เด็กต้องแปลภาษาอังกฤษกลับมาเป็นภาษาไทย  

โดยสามารถเปลี่ยนมาใช้วิธีสื่อสารผ่านท่าทาง (Body Language) การนำ รูปภาพ มาแสดงให้เห็น หรือชี้ไปที่วัตถุนั้นๆ แทน เพื่อที่จะเปิดโอกาสให้สมองของเด็ก ได้เรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษผ่านวิธีการ Concept Mediation อย่างสมบูรณ์ ทำให้การเรียนรู้ทั้งสองภาษามีความหลื่นไหล และเด็กสามารถสลับใช้ภาษาได้อย่างเป็นธรรมชาติโดยไม่ต้องคิดแปลในหัว  

สุดท้ายนี้ การเริ่มต้นสอนภาษาอังกฤษเด็กเล็กไม่ใช่เรื่องของการท่องจำ แต่คือการสร้าง “ประสบการณ์”เพื่อ ให้สมองได้เชื่อมโยงเสียง ภาพ และความหมายเข้าด้วยกันอย่างเป็นธรรมชาติ เพื่อให้การจดจำคำศัพท์นั้นมีความหมาย อยากเชิญชวนให้ผู้ปกครอง และครูปฐมวัย ทดลองนำทั้ง 4 เทคนิคนี้ไปปรับใช้ และหวังว่าเทคนิคเหล่านี้จะทำให้การเรียนรู้ภาษาอังกฤษเป็นเรื่องน่าสนุกและ เกิดประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น  

 

แหล่งอ้างอิง  

Potter, M. C., So, K.-F., Von Eckardt, B., & Feldman, L. B. (1984). Lexical and conceptual representation in beginning and proficient bilinguals. Journal of Verbal Learning and Verbal Behavior, 23(1), 23–38.  

Samuelson, L. K., & McMurray, B. (2016). What does it take to learn a word? Wiley Interdisciplinary Reviews: Cognitive Science, 8(1-2), e1421. https://doi.org/10.1002/wcs.1421 

 

ผู้เขียน อาจารย์ภรภัทร ปิติวิโรจน์ 

 

📱สนใจสมัครเรียนหรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม ติดต่อ:  

– คณะการศึกษาปฐมวัย มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย  

– โทร: 02-6976664-5  

– เว็บไซต์: https://ece.utcc.ac.th   

– Facebook: https://www.facebook.com/EarlyChildhoodUTCC  

– Instagram: ece.utcc  

– TikTok: ece.utcc  

#อยากเป็นครู #ศึกษาศาสตร์ #ม.เอกชน #ครูปฐมวัย #ครูอนุบาล #เรียนต่อปริญญาตรี #UTCC #การศึกษาไทย